1
Đọc văn bản sau:
BÃI LẦY TRÊN BẢN ĐỒ QUY HOẠCH
Trên bản đồ dự án, vùng đất ngập nước ven thị trấn được tô màu xám và ghi “đất chưa sử dụng”. Với nhà đầu tư, đó là khoảng trống thuận lợi để san lấp. Với bà Năm, người sống bằng nghề đan cỏ và bắt cá mùa nước, cách gọi ấy giống như xóa một căn phòng khỏi ngôi nhà chỉ vì người vẽ không biết nó dùng để làm gì.
Nhóm khảo sát ghi nhận vùng đất này giữ nước khi mưa lớn, làm chậm dòng chảy, tạo nơi sinh sản cho cá và là điểm dừng của chim. Nó cũng lọc một phần chất bẩn trước khi nước ra sông. Những chức năng ấy không có cột thu phí, nên lâu nay ít xuất hiện trong tính toán kinh tế. Khi bãi lầy bị xem là “trống”, giá trị của nó chỉ trở nên nhìn thấy sau khi biến mất: ngập sâu hơn, cá ít hơn, nước đục hơn.
Tuy nhiên, bảo tồn cũng không thể chỉ kẻ một đường đỏ rồi cấm người dân. Bà Năm chỉ ra những khu vực cần nghỉ theo mùa, những lối lấy cỏ không làm tổn thương rễ, và nơi trẻ em thường đi qua. Kiến thức ấy không thay thế đo đạc khoa học, nhưng giúp giải thích những biến động mà một đợt khảo sát ngắn khó thấy. Nhóm dự án bắt đầu lập bản đồ hai lớp: dữ liệu sinh thái và bản đồ sử dụng của cộng đồng.
Phương án cuối cùng thu hẹp khu xây dựng, phục hồi dòng nước, dành hành lang ngập theo mùa và hỗ trợ sinh kế ít gây tổn hại. Một số người phàn nàn rằng thị trấn đã “hy sinh đất phát triển”. Nhà quy hoạch trả lời: “Chúng ta không bỏ trống đất. Chúng ta đang giữ một hạ tầng làm việc bằng cây, bùn và thời gian.”
Bà Năm đề nghị bỏ chữ “đất chưa sử dụng” khỏi bản đồ. Bà không cần vùng bãi lầy được lãng mạn hóa. Bà chỉ muốn nó được gọi đúng: một nơi đang làm rất nhiều việc, dù không giống cách con người xây một nhà máy.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Công ước về Đất ngập nước và khái niệm dịch vụ hệ sinh thái.)
Cụm từ nào trên bản đồ quy hoạch khiến bà Năm cho rằng giá trị vùng đất bị xóa bỏ?
BÃI LẦY TRÊN BẢN ĐỒ QUY HOẠCH
Trên bản đồ dự án, vùng đất ngập nước ven thị trấn được tô màu xám và ghi “đất chưa sử dụng”. Với nhà đầu tư, đó là khoảng trống thuận lợi để san lấp. Với bà Năm, người sống bằng nghề đan cỏ và bắt cá mùa nước, cách gọi ấy giống như xóa một căn phòng khỏi ngôi nhà chỉ vì người vẽ không biết nó dùng để làm gì.
Nhóm khảo sát ghi nhận vùng đất này giữ nước khi mưa lớn, làm chậm dòng chảy, tạo nơi sinh sản cho cá và là điểm dừng của chim. Nó cũng lọc một phần chất bẩn trước khi nước ra sông. Những chức năng ấy không có cột thu phí, nên lâu nay ít xuất hiện trong tính toán kinh tế. Khi bãi lầy bị xem là “trống”, giá trị của nó chỉ trở nên nhìn thấy sau khi biến mất: ngập sâu hơn, cá ít hơn, nước đục hơn.
Tuy nhiên, bảo tồn cũng không thể chỉ kẻ một đường đỏ rồi cấm người dân. Bà Năm chỉ ra những khu vực cần nghỉ theo mùa, những lối lấy cỏ không làm tổn thương rễ, và nơi trẻ em thường đi qua. Kiến thức ấy không thay thế đo đạc khoa học, nhưng giúp giải thích những biến động mà một đợt khảo sát ngắn khó thấy. Nhóm dự án bắt đầu lập bản đồ hai lớp: dữ liệu sinh thái và bản đồ sử dụng của cộng đồng.
Phương án cuối cùng thu hẹp khu xây dựng, phục hồi dòng nước, dành hành lang ngập theo mùa và hỗ trợ sinh kế ít gây tổn hại. Một số người phàn nàn rằng thị trấn đã “hy sinh đất phát triển”. Nhà quy hoạch trả lời: “Chúng ta không bỏ trống đất. Chúng ta đang giữ một hạ tầng làm việc bằng cây, bùn và thời gian.”
Bà Năm đề nghị bỏ chữ “đất chưa sử dụng” khỏi bản đồ. Bà không cần vùng bãi lầy được lãng mạn hóa. Bà chỉ muốn nó được gọi đúng: một nơi đang làm rất nhiều việc, dù không giống cách con người xây một nhà máy.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Công ước về Đất ngập nước và khái niệm dịch vụ hệ sinh thái.)
Cụm từ nào trên bản đồ quy hoạch khiến bà Năm cho rằng giá trị vùng đất bị xóa bỏ?
Trả lời ngắn