1
Đọc văn bản sau:
ĐÊM SÁNG ĐẾN MỨC KHÔNG THẤY GÌ
Thành phố lắp thêm hàng nghìn bóng đèn để quảng bá một tuyến phố “không ngủ”. Đêm khai trương, mái nhà, thân cây, mặt sông đều được chiếu sáng. Người ta chụp ảnh rất đẹp, nhưng nhóm thiên văn học sinh phải hủy buổi quan sát mưa sao băng. Trên bầu trời chỉ còn vài điểm sáng yếu, như những chữ bị xóa khỏi một trang sách quá trắng.
Ánh sáng ban đêm không phải lúc nào cũng xấu. Nó giúp con người di chuyển, làm việc và cảm thấy an toàn. Vấn đề nằm ở ánh sáng thừa: chiếu lên trời thay vì xuống mặt đường, quá mạnh so với nhu cầu, dùng màu và thời gian không phù hợp. Phần ánh sáng đi lạc ấy bị tán xạ trong khí quyển, tạo nên quầng sáng đô thị và làm mờ các thiên thể.
Một nhóm cư dân đề nghị tắt toàn bộ đèn sau mười giờ. Nhóm khác phản đối vì lo ngại an ninh. Cuộc tranh luận chỉ thay đổi khi kỹ sư chiếu sáng đưa ra phương án khác: che chắn bóng đèn, hướng ánh sáng đúng nơi, giảm cường độ vào giờ ít người, dùng cảm biến và giữ những vùng tối có chủ đích. “Tối” không còn bị hiểu là đối lập với “an toàn”; thiết kế tốt có thể giảm lãng phí mà vẫn đáp ứng nhu cầu.
Nhà nghiên cứu sinh thái còn nhắc rằng đêm tối là môi trường sống của nhiều loài. Nhịp sáng – tối giúp sinh vật định hướng, kiếm ăn và nghỉ ngơi. Với con người, bầu trời sao cũng là một phần của văn hóa: lịch mùa vụ, chuyện kể, phương hướng và cảm giác về vị trí của mình trong vũ trụ. Khi trẻ em chỉ biết dải Ngân Hà qua màn hình, sự mất mát không đo được bằng hóa đơn điện.
Cuối cùng, tuyến phố không tắt đèn; nó học cách chiếu sáng có giới hạn. Trong buổi quan sát sau đó, học sinh nhìn thấy nhiều sao hơn. Một em nói: “Thành phố không tối đi. Chỉ là bầu trời được trả lại phần ánh sáng vốn không thuộc về chúng ta.”
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo tài liệu phổ biến khoa học của NASA về ô nhiễm ánh sáng và quan sát bầu trời.)
Hình ảnh so sánh nào diễn tả các ngôi sao bị lu mờ trong đêm khai trương?
ĐÊM SÁNG ĐẾN MỨC KHÔNG THẤY GÌ
Thành phố lắp thêm hàng nghìn bóng đèn để quảng bá một tuyến phố “không ngủ”. Đêm khai trương, mái nhà, thân cây, mặt sông đều được chiếu sáng. Người ta chụp ảnh rất đẹp, nhưng nhóm thiên văn học sinh phải hủy buổi quan sát mưa sao băng. Trên bầu trời chỉ còn vài điểm sáng yếu, như những chữ bị xóa khỏi một trang sách quá trắng.
Ánh sáng ban đêm không phải lúc nào cũng xấu. Nó giúp con người di chuyển, làm việc và cảm thấy an toàn. Vấn đề nằm ở ánh sáng thừa: chiếu lên trời thay vì xuống mặt đường, quá mạnh so với nhu cầu, dùng màu và thời gian không phù hợp. Phần ánh sáng đi lạc ấy bị tán xạ trong khí quyển, tạo nên quầng sáng đô thị và làm mờ các thiên thể.
Một nhóm cư dân đề nghị tắt toàn bộ đèn sau mười giờ. Nhóm khác phản đối vì lo ngại an ninh. Cuộc tranh luận chỉ thay đổi khi kỹ sư chiếu sáng đưa ra phương án khác: che chắn bóng đèn, hướng ánh sáng đúng nơi, giảm cường độ vào giờ ít người, dùng cảm biến và giữ những vùng tối có chủ đích. “Tối” không còn bị hiểu là đối lập với “an toàn”; thiết kế tốt có thể giảm lãng phí mà vẫn đáp ứng nhu cầu.
Nhà nghiên cứu sinh thái còn nhắc rằng đêm tối là môi trường sống của nhiều loài. Nhịp sáng – tối giúp sinh vật định hướng, kiếm ăn và nghỉ ngơi. Với con người, bầu trời sao cũng là một phần của văn hóa: lịch mùa vụ, chuyện kể, phương hướng và cảm giác về vị trí của mình trong vũ trụ. Khi trẻ em chỉ biết dải Ngân Hà qua màn hình, sự mất mát không đo được bằng hóa đơn điện.
Cuối cùng, tuyến phố không tắt đèn; nó học cách chiếu sáng có giới hạn. Trong buổi quan sát sau đó, học sinh nhìn thấy nhiều sao hơn. Một em nói: “Thành phố không tối đi. Chỉ là bầu trời được trả lại phần ánh sáng vốn không thuộc về chúng ta.”
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo tài liệu phổ biến khoa học của NASA về ô nhiễm ánh sáng và quan sát bầu trời.)
Hình ảnh so sánh nào diễn tả các ngôi sao bị lu mờ trong đêm khai trương?
Trả lời ngắn