Đọc văn bản sau:

ĐƠN THUỐC KHÔNG ĐƯỢC TỰ VIẾT

Trong ngăn kéo nhà bếp, mẹ Nam giữ một vỉ kháng sinh còn lại từ lần điều trị trước. Khi Nam đau họng, bà định lấy ra cho con uống “để chặn bệnh từ đầu”. Nam nhớ lời cô giáo sinh học: kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không phải mọi nguyên nhân gây bệnh; dùng sai thuốc, sai liều hoặc ngừng sớm có thể góp phần làm vi sinh vật kháng thuốc.

Hai mẹ con đến cơ sở y tế. Bác sĩ hỏi triệu chứng, khám và giải thích rằng chưa có căn cứ để tự dùng thuốc cũ. Bà mẹ hơi thất vọng vì nghĩ không kê kháng sinh là chữa chưa “mạnh”. Bác sĩ nói: “Thuốc mạnh không phải là thuốc dùng nhiều, mà là thuốc đúng với bệnh, đúng người, đúng thời điểm.”

Kháng thuốc xảy ra khi vi sinh vật thay đổi và không còn đáp ứng như trước với thuốc điều trị. Quá trình này có thể diễn ra tự nhiên, nhưng việc lạm dụng và sử dụng không đúng làm nó tăng nhanh. Hậu quả không dừng ở một người: nhiễm trùng trở nên khó điều trị, thời gian bệnh kéo dài, các thủ thuật y khoa phụ thuộc vào thuốc hiệu quả cũng trở nên rủi ro hơn.

Nam hỏi liệu chỉ cần từng cá nhân uống thuốc đúng là đủ không. Bác sĩ lắc đầu. Cần kiểm soát nhiễm khuẩn, nước sạch, tiêm chủng, chẩn đoán phù hợp, quản lý thuốc trong y tế, chăn nuôi và môi trường. Đó là vấn đề của nhiều lĩnh vực cùng liên kết.

Trên đường về, mẹ Nam bỏ ý định dùng vỉ thuốc cũ nhưng không vứt vào thùng rác sinh hoạt; bà hỏi nơi tiếp nhận thuốc không dùng. Một đơn thuốc có thể được viết trong vài phút, nhưng trách nhiệm với hiệu lực của thuốc phải được viết bằng thói quen của cả xã hội.

(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Y tế Thế giới về kháng thuốc kháng vi sinh vật)

Nêu quan niệm sai ban đầu của mẹ Nam về kháng sinh.

Đọc văn bản sau:

ĐƠN THUỐC KHÔNG ĐƯỢC TỰ VIẾT

Trong ngăn kéo nhà bếp, mẹ Nam giữ một vỉ kháng sinh còn lại từ lần điều trị trước. Khi Nam đau họng, bà định lấy ra cho con uống “để chặn bệnh từ đầu”. Nam nhớ lời cô giáo sinh học: kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không phải mọi nguyên nhân gây bệnh; dùng sai thuốc, sai liều hoặc ngừng sớm có thể góp phần làm vi sinh vật kháng thuốc.

Hai mẹ con đến cơ sở y tế. Bác sĩ hỏi triệu chứng, khám và giải thích rằng chưa có căn cứ để tự dùng thuốc cũ. Bà mẹ hơi thất vọng vì nghĩ không kê kháng sinh là chữa chưa “mạnh”. Bác sĩ nói: “Thuốc mạnh không phải là thuốc dùng nhiều, mà là thuốc đúng với bệnh, đúng người, đúng thời điểm.”

Kháng thuốc xảy ra khi vi sinh vật thay đổi và không còn đáp ứng như trước với thuốc điều trị. Quá trình này có thể diễn ra tự nhiên, nhưng việc lạm dụng và sử dụng không đúng làm nó tăng nhanh. Hậu quả không dừng ở một người: nhiễm trùng trở nên khó điều trị, thời gian bệnh kéo dài, các thủ thuật y khoa phụ thuộc vào thuốc hiệu quả cũng trở nên rủi ro hơn.

Nam hỏi liệu chỉ cần từng cá nhân uống thuốc đúng là đủ không. Bác sĩ lắc đầu. Cần kiểm soát nhiễm khuẩn, nước sạch, tiêm chủng, chẩn đoán phù hợp, quản lý thuốc trong y tế, chăn nuôi và môi trường. Đó là vấn đề của nhiều lĩnh vực cùng liên kết.

Trên đường về, mẹ Nam bỏ ý định dùng vỉ thuốc cũ nhưng không vứt vào thùng rác sinh hoạt; bà hỏi nơi tiếp nhận thuốc không dùng. Một đơn thuốc có thể được viết trong vài phút, nhưng trách nhiệm với hiệu lực của thuốc phải được viết bằng thói quen của cả xã hội.

(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Y tế Thế giới về kháng thuốc kháng vi sinh vật)

Bác sĩ đã đưa ra tiêu chí nào để đánh giá một loại thuốc là “mạnh”?

Đọc văn bản sau:

ĐƠN THUỐC KHÔNG ĐƯỢC TỰ VIẾT

Trong ngăn kéo nhà bếp, mẹ Nam giữ một vỉ kháng sinh còn lại từ lần điều trị trước. Khi Nam đau họng, bà định lấy ra cho con uống “để chặn bệnh từ đầu”. Nam nhớ lời cô giáo sinh học: kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không phải mọi nguyên nhân gây bệnh; dùng sai thuốc, sai liều hoặc ngừng sớm có thể góp phần làm vi sinh vật kháng thuốc.

Hai mẹ con đến cơ sở y tế. Bác sĩ hỏi triệu chứng, khám và giải thích rằng chưa có căn cứ để tự dùng thuốc cũ. Bà mẹ hơi thất vọng vì nghĩ không kê kháng sinh là chữa chưa “mạnh”. Bác sĩ nói: “Thuốc mạnh không phải là thuốc dùng nhiều, mà là thuốc đúng với bệnh, đúng người, đúng thời điểm.”

Kháng thuốc xảy ra khi vi sinh vật thay đổi và không còn đáp ứng như trước với thuốc điều trị. Quá trình này có thể diễn ra tự nhiên, nhưng việc lạm dụng và sử dụng không đúng làm nó tăng nhanh. Hậu quả không dừng ở một người: nhiễm trùng trở nên khó điều trị, thời gian bệnh kéo dài, các thủ thuật y khoa phụ thuộc vào thuốc hiệu quả cũng trở nên rủi ro hơn.

Nam hỏi liệu chỉ cần từng cá nhân uống thuốc đúng là đủ không. Bác sĩ lắc đầu. Cần kiểm soát nhiễm khuẩn, nước sạch, tiêm chủng, chẩn đoán phù hợp, quản lý thuốc trong y tế, chăn nuôi và môi trường. Đó là vấn đề của nhiều lĩnh vực cùng liên kết.

Trên đường về, mẹ Nam bỏ ý định dùng vỉ thuốc cũ nhưng không vứt vào thùng rác sinh hoạt; bà hỏi nơi tiếp nhận thuốc không dùng. Một đơn thuốc có thể được viết trong vài phút, nhưng trách nhiệm với hiệu lực của thuốc phải được viết bằng thói quen của cả xã hội.

(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Y tế Thế giới về kháng thuốc kháng vi sinh vật)

Phân tích tác dụng của câu hỏi - đáp giữa Nam và bác sĩ về trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm hệ thống.

Đọc văn bản sau:

ĐƠN THUỐC KHÔNG ĐƯỢC TỰ VIẾT

Trong ngăn kéo nhà bếp, mẹ Nam giữ một vỉ kháng sinh còn lại từ lần điều trị trước. Khi Nam đau họng, bà định lấy ra cho con uống “để chặn bệnh từ đầu”. Nam nhớ lời cô giáo sinh học: kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không phải mọi nguyên nhân gây bệnh; dùng sai thuốc, sai liều hoặc ngừng sớm có thể góp phần làm vi sinh vật kháng thuốc.

Hai mẹ con đến cơ sở y tế. Bác sĩ hỏi triệu chứng, khám và giải thích rằng chưa có căn cứ để tự dùng thuốc cũ. Bà mẹ hơi thất vọng vì nghĩ không kê kháng sinh là chữa chưa “mạnh”. Bác sĩ nói: “Thuốc mạnh không phải là thuốc dùng nhiều, mà là thuốc đúng với bệnh, đúng người, đúng thời điểm.”

Kháng thuốc xảy ra khi vi sinh vật thay đổi và không còn đáp ứng như trước với thuốc điều trị. Quá trình này có thể diễn ra tự nhiên, nhưng việc lạm dụng và sử dụng không đúng làm nó tăng nhanh. Hậu quả không dừng ở một người: nhiễm trùng trở nên khó điều trị, thời gian bệnh kéo dài, các thủ thuật y khoa phụ thuộc vào thuốc hiệu quả cũng trở nên rủi ro hơn.

Nam hỏi liệu chỉ cần từng cá nhân uống thuốc đúng là đủ không. Bác sĩ lắc đầu. Cần kiểm soát nhiễm khuẩn, nước sạch, tiêm chủng, chẩn đoán phù hợp, quản lý thuốc trong y tế, chăn nuôi và môi trường. Đó là vấn đề của nhiều lĩnh vực cùng liên kết.

Trên đường về, mẹ Nam bỏ ý định dùng vỉ thuốc cũ nhưng không vứt vào thùng rác sinh hoạt; bà hỏi nơi tiếp nhận thuốc không dùng. Một đơn thuốc có thể được viết trong vài phút, nhưng trách nhiệm với hiệu lực của thuốc phải được viết bằng thói quen của cả xã hội.

(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Y tế Thế giới về kháng thuốc kháng vi sinh vật)

Giải thích ý nghĩa của câu kết: “trách nhiệm với hiệu lực của thuốc phải được viết bằng thói quen của cả xã hội”.

Đọc văn bản sau:

ĐƠN THUỐC KHÔNG ĐƯỢC TỰ VIẾT

Trong ngăn kéo nhà bếp, mẹ Nam giữ một vỉ kháng sinh còn lại từ lần điều trị trước. Khi Nam đau họng, bà định lấy ra cho con uống “để chặn bệnh từ đầu”. Nam nhớ lời cô giáo sinh học: kháng sinh tác động lên vi khuẩn, không phải mọi nguyên nhân gây bệnh; dùng sai thuốc, sai liều hoặc ngừng sớm có thể góp phần làm vi sinh vật kháng thuốc.

Hai mẹ con đến cơ sở y tế. Bác sĩ hỏi triệu chứng, khám và giải thích rằng chưa có căn cứ để tự dùng thuốc cũ. Bà mẹ hơi thất vọng vì nghĩ không kê kháng sinh là chữa chưa “mạnh”. Bác sĩ nói: “Thuốc mạnh không phải là thuốc dùng nhiều, mà là thuốc đúng với bệnh, đúng người, đúng thời điểm.”

Kháng thuốc xảy ra khi vi sinh vật thay đổi và không còn đáp ứng như trước với thuốc điều trị. Quá trình này có thể diễn ra tự nhiên, nhưng việc lạm dụng và sử dụng không đúng làm nó tăng nhanh. Hậu quả không dừng ở một người: nhiễm trùng trở nên khó điều trị, thời gian bệnh kéo dài, các thủ thuật y khoa phụ thuộc vào thuốc hiệu quả cũng trở nên rủi ro hơn.

Nam hỏi liệu chỉ cần từng cá nhân uống thuốc đúng là đủ không. Bác sĩ lắc đầu. Cần kiểm soát nhiễm khuẩn, nước sạch, tiêm chủng, chẩn đoán phù hợp, quản lý thuốc trong y tế, chăn nuôi và môi trường. Đó là vấn đề của nhiều lĩnh vực cùng liên kết.

Trên đường về, mẹ Nam bỏ ý định dùng vỉ thuốc cũ nhưng không vứt vào thùng rác sinh hoạt; bà hỏi nơi tiếp nhận thuốc không dùng. Một đơn thuốc có thể được viết trong vài phút, nhưng trách nhiệm với hiệu lực của thuốc phải được viết bằng thói quen của cả xã hội.

(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Y tế Thế giới về kháng thuốc kháng vi sinh vật)

Theo anh/chị, vì sao kiến thức khoa học phổ thông cần đi kèm với thái độ tôn trọng giới hạn hiểu biết của bản thân? Trình bày khoảng 5-7 dòng.

Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích hiệu quả của việc sử dụng tình huống gia đình để trình bày một vấn đề khoa học trong văn bản.

Bằng bài văn khoảng 600 chữ, hãy bàn luận về yêu cầu hình thành năng lực ra quyết định dựa trên bằng chứng trong đời sống hiện đại.