Đề luyện thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn nâng cao số 17
Đề luyện thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn nâng cao số 17, chủ đề cảnh báo sớm, tin đồn và trách nhiệm thông tin, gồm phần Đọc hiểu 4,0 điểm và phần Viết 6,0 điểm. Ngữ liệu được biên soạn mới trên cơ sở tham khảo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai (UNDRR); có đáp án và hướng dẫn chấm tham khảo.
Câu 1.
Đọc văn bản sau:
TIN NHẮN TRƯỚC CƠN LŨ
22 giờ 07 phút, điện thoại của Minh rung. Tin nhắn từ cơ quan phòng chống thiên tai địa phương báo mực nước thượng nguồn đang tăng nhanh, yêu cầu các hộ ở vùng thấp chuyển đồ quan trọng lên cao và chuẩn bị sơ tán theo hướng dẫn. Trong nhóm trò chuyện của xóm, một người gửi biểu tượng cười: “Năm nào cũng cảnh báo, có thấy gì đâu.” Một người khác chuyển tiếp đoạn ghi âm không rõ nguồn, nói con đập đã vỡ.
Ông ngoại Minh tắt đoạn ghi âm, mở chiếc radio dùng pin và hỏi cán bộ tổ dân phố. Ông bảo: “Tin đúng phải giúp mình biết làm gì, chứ không chỉ làm mình sợ.” Cả nhà kiểm tra thuốc, giấy tờ, đèn pin, nước uống; kê máy móc lên cao và sang hỗ trợ bà cụ ở cuối ngõ. Khi loa phát lệnh sơ tán, họ đi theo tuyến đã được hướng dẫn, không chạy về phía cây cầu đang đông người.
Rạng sáng, nước tràn vào sân. Con đập không vỡ, nhưng một đoạn đường thấp bị chia cắt. Những nhà chuẩn bị sớm ít thiệt hại hơn. Sáng hôm sau, đoạn ghi âm thất thiệt vẫn tiếp tục được chuyển, còn tin nhắn chính thức đã chìm dưới hàng trăm lời bình luận.
Một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả không chỉ cần theo dõi và dự báo nguy cơ. Nó còn cần thông tin chính xác, kịp thời, dễ hành động và sự chuẩn bị ở mọi cấp. Cảnh báo không phải lời tiên tri chắc chắn về thiệt hại; đó là cơ hội để hành động trước khi cửa sổ an toàn khép lại.
Minh lưu số của cơ quan địa phương vào danh bạ. Em cũng xóa đoạn ghi âm, nhưng trước khi xóa đã nhắn vào nhóm: “Đừng hỏi tin này có làm mình hoảng không. Hãy hỏi nó từ đâu đến, có được xác nhận không và yêu cầu mình làm gì.”
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai)
Xác định hai luồng thông tin trái ngược xuất hiện trong nhóm trò chuyện của xóm.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 2.
Đọc văn bản sau:
TIN NHẮN TRƯỚC CƠN LŨ
22 giờ 07 phút, điện thoại của Minh rung. Tin nhắn từ cơ quan phòng chống thiên tai địa phương báo mực nước thượng nguồn đang tăng nhanh, yêu cầu các hộ ở vùng thấp chuyển đồ quan trọng lên cao và chuẩn bị sơ tán theo hướng dẫn. Trong nhóm trò chuyện của xóm, một người gửi biểu tượng cười: “Năm nào cũng cảnh báo, có thấy gì đâu.” Một người khác chuyển tiếp đoạn ghi âm không rõ nguồn, nói con đập đã vỡ.
Ông ngoại Minh tắt đoạn ghi âm, mở chiếc radio dùng pin và hỏi cán bộ tổ dân phố. Ông bảo: “Tin đúng phải giúp mình biết làm gì, chứ không chỉ làm mình sợ.” Cả nhà kiểm tra thuốc, giấy tờ, đèn pin, nước uống; kê máy móc lên cao và sang hỗ trợ bà cụ ở cuối ngõ. Khi loa phát lệnh sơ tán, họ đi theo tuyến đã được hướng dẫn, không chạy về phía cây cầu đang đông người.
Rạng sáng, nước tràn vào sân. Con đập không vỡ, nhưng một đoạn đường thấp bị chia cắt. Những nhà chuẩn bị sớm ít thiệt hại hơn. Sáng hôm sau, đoạn ghi âm thất thiệt vẫn tiếp tục được chuyển, còn tin nhắn chính thức đã chìm dưới hàng trăm lời bình luận.
Một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả không chỉ cần theo dõi và dự báo nguy cơ. Nó còn cần thông tin chính xác, kịp thời, dễ hành động và sự chuẩn bị ở mọi cấp. Cảnh báo không phải lời tiên tri chắc chắn về thiệt hại; đó là cơ hội để hành động trước khi cửa sổ an toàn khép lại.
Minh lưu số của cơ quan địa phương vào danh bạ. Em cũng xóa đoạn ghi âm, nhưng trước khi xóa đã nhắn vào nhóm: “Đừng hỏi tin này có làm mình hoảng không. Hãy hỏi nó từ đâu đến, có được xác nhận không và yêu cầu mình làm gì.”
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai)
Vì sao gia đình Minh không chạy về phía cây cầu đang đông người?
Trả lời: ..............................................................................
Câu 3.
Đọc văn bản sau:
TIN NHẮN TRƯỚC CƠN LŨ
22 giờ 07 phút, điện thoại của Minh rung. Tin nhắn từ cơ quan phòng chống thiên tai địa phương báo mực nước thượng nguồn đang tăng nhanh, yêu cầu các hộ ở vùng thấp chuyển đồ quan trọng lên cao và chuẩn bị sơ tán theo hướng dẫn. Trong nhóm trò chuyện của xóm, một người gửi biểu tượng cười: “Năm nào cũng cảnh báo, có thấy gì đâu.” Một người khác chuyển tiếp đoạn ghi âm không rõ nguồn, nói con đập đã vỡ.
Ông ngoại Minh tắt đoạn ghi âm, mở chiếc radio dùng pin và hỏi cán bộ tổ dân phố. Ông bảo: “Tin đúng phải giúp mình biết làm gì, chứ không chỉ làm mình sợ.” Cả nhà kiểm tra thuốc, giấy tờ, đèn pin, nước uống; kê máy móc lên cao và sang hỗ trợ bà cụ ở cuối ngõ. Khi loa phát lệnh sơ tán, họ đi theo tuyến đã được hướng dẫn, không chạy về phía cây cầu đang đông người.
Rạng sáng, nước tràn vào sân. Con đập không vỡ, nhưng một đoạn đường thấp bị chia cắt. Những nhà chuẩn bị sớm ít thiệt hại hơn. Sáng hôm sau, đoạn ghi âm thất thiệt vẫn tiếp tục được chuyển, còn tin nhắn chính thức đã chìm dưới hàng trăm lời bình luận.
Một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả không chỉ cần theo dõi và dự báo nguy cơ. Nó còn cần thông tin chính xác, kịp thời, dễ hành động và sự chuẩn bị ở mọi cấp. Cảnh báo không phải lời tiên tri chắc chắn về thiệt hại; đó là cơ hội để hành động trước khi cửa sổ an toàn khép lại.
Minh lưu số của cơ quan địa phương vào danh bạ. Em cũng xóa đoạn ghi âm, nhưng trước khi xóa đã nhắn vào nhóm: “Đừng hỏi tin này có làm mình hoảng không. Hãy hỏi nó từ đâu đến, có được xác nhận không và yêu cầu mình làm gì.”
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai)
Phân tích ý nghĩa của lời ông ngoại: “Tin đúng phải giúp mình biết làm gì, chứ không chỉ làm mình sợ.”
Trả lời: ..............................................................................
Câu 4.
Đọc văn bản sau:
TIN NHẮN TRƯỚC CƠN LŨ
22 giờ 07 phút, điện thoại của Minh rung. Tin nhắn từ cơ quan phòng chống thiên tai địa phương báo mực nước thượng nguồn đang tăng nhanh, yêu cầu các hộ ở vùng thấp chuyển đồ quan trọng lên cao và chuẩn bị sơ tán theo hướng dẫn. Trong nhóm trò chuyện của xóm, một người gửi biểu tượng cười: “Năm nào cũng cảnh báo, có thấy gì đâu.” Một người khác chuyển tiếp đoạn ghi âm không rõ nguồn, nói con đập đã vỡ.
Ông ngoại Minh tắt đoạn ghi âm, mở chiếc radio dùng pin và hỏi cán bộ tổ dân phố. Ông bảo: “Tin đúng phải giúp mình biết làm gì, chứ không chỉ làm mình sợ.” Cả nhà kiểm tra thuốc, giấy tờ, đèn pin, nước uống; kê máy móc lên cao và sang hỗ trợ bà cụ ở cuối ngõ. Khi loa phát lệnh sơ tán, họ đi theo tuyến đã được hướng dẫn, không chạy về phía cây cầu đang đông người.
Rạng sáng, nước tràn vào sân. Con đập không vỡ, nhưng một đoạn đường thấp bị chia cắt. Những nhà chuẩn bị sớm ít thiệt hại hơn. Sáng hôm sau, đoạn ghi âm thất thiệt vẫn tiếp tục được chuyển, còn tin nhắn chính thức đã chìm dưới hàng trăm lời bình luận.
Một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả không chỉ cần theo dõi và dự báo nguy cơ. Nó còn cần thông tin chính xác, kịp thời, dễ hành động và sự chuẩn bị ở mọi cấp. Cảnh báo không phải lời tiên tri chắc chắn về thiệt hại; đó là cơ hội để hành động trước khi cửa sổ an toàn khép lại.
Minh lưu số của cơ quan địa phương vào danh bạ. Em cũng xóa đoạn ghi âm, nhưng trước khi xóa đã nhắn vào nhóm: “Đừng hỏi tin này có làm mình hoảng không. Hãy hỏi nó từ đâu đến, có được xác nhận không và yêu cầu mình làm gì.”
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai)
Nhận xét nghịch lý trong chi tiết: tin giả tiếp tục được chuyển còn tin chính thức chìm dưới hàng trăm bình luận.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 5.
Đọc văn bản sau:
TIN NHẮN TRƯỚC CƠN LŨ
22 giờ 07 phút, điện thoại của Minh rung. Tin nhắn từ cơ quan phòng chống thiên tai địa phương báo mực nước thượng nguồn đang tăng nhanh, yêu cầu các hộ ở vùng thấp chuyển đồ quan trọng lên cao và chuẩn bị sơ tán theo hướng dẫn. Trong nhóm trò chuyện của xóm, một người gửi biểu tượng cười: “Năm nào cũng cảnh báo, có thấy gì đâu.” Một người khác chuyển tiếp đoạn ghi âm không rõ nguồn, nói con đập đã vỡ.
Ông ngoại Minh tắt đoạn ghi âm, mở chiếc radio dùng pin và hỏi cán bộ tổ dân phố. Ông bảo: “Tin đúng phải giúp mình biết làm gì, chứ không chỉ làm mình sợ.” Cả nhà kiểm tra thuốc, giấy tờ, đèn pin, nước uống; kê máy móc lên cao và sang hỗ trợ bà cụ ở cuối ngõ. Khi loa phát lệnh sơ tán, họ đi theo tuyến đã được hướng dẫn, không chạy về phía cây cầu đang đông người.
Rạng sáng, nước tràn vào sân. Con đập không vỡ, nhưng một đoạn đường thấp bị chia cắt. Những nhà chuẩn bị sớm ít thiệt hại hơn. Sáng hôm sau, đoạn ghi âm thất thiệt vẫn tiếp tục được chuyển, còn tin nhắn chính thức đã chìm dưới hàng trăm lời bình luận.
Một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả không chỉ cần theo dõi và dự báo nguy cơ. Nó còn cần thông tin chính xác, kịp thời, dễ hành động và sự chuẩn bị ở mọi cấp. Cảnh báo không phải lời tiên tri chắc chắn về thiệt hại; đó là cơ hội để hành động trước khi cửa sổ an toàn khép lại.
Minh lưu số của cơ quan địa phương vào danh bạ. Em cũng xóa đoạn ghi âm, nhưng trước khi xóa đã nhắn vào nhóm: “Đừng hỏi tin này có làm mình hoảng không. Hãy hỏi nó từ đâu đến, có được xác nhận không và yêu cầu mình làm gì.”
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai)
Nếu một cảnh báo cuối cùng không dẫn đến thảm họa nghiêm trọng, cộng đồng có nên xem đó là “cảnh báo sai” không? Trình bày khoảng 5-7 dòng.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 6.
Trong một đoạn văn khoảng 200 chữ, hãy phân tích cách văn bản xây dựng sự đối lập giữa cảnh báo có trách nhiệm và tin đồn gây hoang mang.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 7.
Hãy viết bài nghị luận khoảng 600 chữ về trách nhiệm của người trẻ trước thông tin khẩn cấp trong thời đại mạng xã hội.
Trả lời: ..............................................................................