Đề luyện thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn nâng cao số 16
Đề luyện thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn nâng cao số 16, chủ đề nắng nóng cực đoan và năng lực thích ứng của đô thị, gồm phần Đọc hiểu 4,0 điểm và phần Viết 6,0 điểm. Ngữ liệu được biên soạn mới trên cơ sở tham khảo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO); có đáp án và hướng dẫn chấm tham khảo.
Câu 1.
Đọc văn bản sau:
THÀNH PHỐ TRONG NGÀY NÓNG NHẤT
Mười một giờ trưa, bảng điện tử trước bến xe hiện cảnh báo nhiệt độ cao. Dòng chữ chạy chậm, nhưng người qua đường vẫn vội. Một người giao hàng kéo cổ áo che gáy; bác bảo vệ tưới nước lên nền xi măng rồi nhìn hơi nóng bốc lên như khói.
Tại thư viện quận, phòng đọc được mở thành điểm tránh nóng. Những bình nước được đặt ở cửa, rèm phía tây kéo kín, danh sách người già sống một mình trong khu phố được chia cho các tổ dân cư gọi điện kiểm tra. Cô nhân viên thư viện kể rằng sáng nay có người phàn nàn: thư viện là nơi đọc sách, không phải nơi trú nắng. Cô chỉ vào cậu bé đang ngủ trên ghế cạnh bà ngoại và nói: “Một tòa nhà công cộng chỉ thật sự có ích khi nó biết đáp lại hoàn cảnh của con người.”
Buổi chiều, một công trường dừng làm ngoài trời trong khung giờ nguy hiểm. Lịch giao hàng được điều chỉnh, sân trường hủy buổi tập giữa nắng. Những thay đổi ấy gây bất tiện, thậm chí phát sinh chi phí, nhưng chúng cho thấy cảnh báo chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hành động cụ thể.
Nắng nóng cực đoan thường được gọi là nguy cơ thầm lặng vì ảnh hưởng không phải lúc nào cũng nhìn thấy ngay. Khả năng tự làm mát của cơ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, gió, bức xạ, trang phục và tình trạng sức khỏe. Người cao tuổi, người có bệnh nền, người lao động ngoài trời hoặc sống một mình có thể dễ bị tổn thương hơn.
Đến tối, thành phố vẫn nóng. Nhưng những cánh cửa mở đúng lúc, những cuộc gọi được thực hiện đúng người và những lịch làm việc biết lùi lại đã làm cho cái nóng bớt cô độc.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Khí tượng Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới về nắng nóng và cảnh báo sức khỏe)
Văn bản triển khai thông tin theo trình tự thời gian nào?
Trả lời: ..............................................................................
Câu 2.
Đọc văn bản sau:
THÀNH PHỐ TRONG NGÀY NÓNG NHẤT
Mười một giờ trưa, bảng điện tử trước bến xe hiện cảnh báo nhiệt độ cao. Dòng chữ chạy chậm, nhưng người qua đường vẫn vội. Một người giao hàng kéo cổ áo che gáy; bác bảo vệ tưới nước lên nền xi măng rồi nhìn hơi nóng bốc lên như khói.
Tại thư viện quận, phòng đọc được mở thành điểm tránh nóng. Những bình nước được đặt ở cửa, rèm phía tây kéo kín, danh sách người già sống một mình trong khu phố được chia cho các tổ dân cư gọi điện kiểm tra. Cô nhân viên thư viện kể rằng sáng nay có người phàn nàn: thư viện là nơi đọc sách, không phải nơi trú nắng. Cô chỉ vào cậu bé đang ngủ trên ghế cạnh bà ngoại và nói: “Một tòa nhà công cộng chỉ thật sự có ích khi nó biết đáp lại hoàn cảnh của con người.”
Buổi chiều, một công trường dừng làm ngoài trời trong khung giờ nguy hiểm. Lịch giao hàng được điều chỉnh, sân trường hủy buổi tập giữa nắng. Những thay đổi ấy gây bất tiện, thậm chí phát sinh chi phí, nhưng chúng cho thấy cảnh báo chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hành động cụ thể.
Nắng nóng cực đoan thường được gọi là nguy cơ thầm lặng vì ảnh hưởng không phải lúc nào cũng nhìn thấy ngay. Khả năng tự làm mát của cơ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, gió, bức xạ, trang phục và tình trạng sức khỏe. Người cao tuổi, người có bệnh nền, người lao động ngoài trời hoặc sống một mình có thể dễ bị tổn thương hơn.
Đến tối, thành phố vẫn nóng. Nhưng những cánh cửa mở đúng lúc, những cuộc gọi được thực hiện đúng người và những lịch làm việc biết lùi lại đã làm cho cái nóng bớt cô độc.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Khí tượng Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới về nắng nóng và cảnh báo sức khỏe)
Nêu một hành động hướng trực tiếp đến nhóm dễ bị tổn thương được nhắc trong văn bản.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 3.
Đọc văn bản sau:
THÀNH PHỐ TRONG NGÀY NÓNG NHẤT
Mười một giờ trưa, bảng điện tử trước bến xe hiện cảnh báo nhiệt độ cao. Dòng chữ chạy chậm, nhưng người qua đường vẫn vội. Một người giao hàng kéo cổ áo che gáy; bác bảo vệ tưới nước lên nền xi măng rồi nhìn hơi nóng bốc lên như khói.
Tại thư viện quận, phòng đọc được mở thành điểm tránh nóng. Những bình nước được đặt ở cửa, rèm phía tây kéo kín, danh sách người già sống một mình trong khu phố được chia cho các tổ dân cư gọi điện kiểm tra. Cô nhân viên thư viện kể rằng sáng nay có người phàn nàn: thư viện là nơi đọc sách, không phải nơi trú nắng. Cô chỉ vào cậu bé đang ngủ trên ghế cạnh bà ngoại và nói: “Một tòa nhà công cộng chỉ thật sự có ích khi nó biết đáp lại hoàn cảnh của con người.”
Buổi chiều, một công trường dừng làm ngoài trời trong khung giờ nguy hiểm. Lịch giao hàng được điều chỉnh, sân trường hủy buổi tập giữa nắng. Những thay đổi ấy gây bất tiện, thậm chí phát sinh chi phí, nhưng chúng cho thấy cảnh báo chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hành động cụ thể.
Nắng nóng cực đoan thường được gọi là nguy cơ thầm lặng vì ảnh hưởng không phải lúc nào cũng nhìn thấy ngay. Khả năng tự làm mát của cơ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, gió, bức xạ, trang phục và tình trạng sức khỏe. Người cao tuổi, người có bệnh nền, người lao động ngoài trời hoặc sống một mình có thể dễ bị tổn thương hơn.
Đến tối, thành phố vẫn nóng. Nhưng những cánh cửa mở đúng lúc, những cuộc gọi được thực hiện đúng người và những lịch làm việc biết lùi lại đã làm cho cái nóng bớt cô độc.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Khí tượng Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới về nắng nóng và cảnh báo sức khỏe)
Anh/chị hiểu thế nào về câu nói: “Một tòa nhà công cộng chỉ thật sự có ích khi nó biết đáp lại hoàn cảnh của con người”?
Trả lời: ..............................................................................
Câu 4.
Đọc văn bản sau:
THÀNH PHỐ TRONG NGÀY NÓNG NHẤT
Mười một giờ trưa, bảng điện tử trước bến xe hiện cảnh báo nhiệt độ cao. Dòng chữ chạy chậm, nhưng người qua đường vẫn vội. Một người giao hàng kéo cổ áo che gáy; bác bảo vệ tưới nước lên nền xi măng rồi nhìn hơi nóng bốc lên như khói.
Tại thư viện quận, phòng đọc được mở thành điểm tránh nóng. Những bình nước được đặt ở cửa, rèm phía tây kéo kín, danh sách người già sống một mình trong khu phố được chia cho các tổ dân cư gọi điện kiểm tra. Cô nhân viên thư viện kể rằng sáng nay có người phàn nàn: thư viện là nơi đọc sách, không phải nơi trú nắng. Cô chỉ vào cậu bé đang ngủ trên ghế cạnh bà ngoại và nói: “Một tòa nhà công cộng chỉ thật sự có ích khi nó biết đáp lại hoàn cảnh của con người.”
Buổi chiều, một công trường dừng làm ngoài trời trong khung giờ nguy hiểm. Lịch giao hàng được điều chỉnh, sân trường hủy buổi tập giữa nắng. Những thay đổi ấy gây bất tiện, thậm chí phát sinh chi phí, nhưng chúng cho thấy cảnh báo chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hành động cụ thể.
Nắng nóng cực đoan thường được gọi là nguy cơ thầm lặng vì ảnh hưởng không phải lúc nào cũng nhìn thấy ngay. Khả năng tự làm mát của cơ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, gió, bức xạ, trang phục và tình trạng sức khỏe. Người cao tuổi, người có bệnh nền, người lao động ngoài trời hoặc sống một mình có thể dễ bị tổn thương hơn.
Đến tối, thành phố vẫn nóng. Nhưng những cánh cửa mở đúng lúc, những cuộc gọi được thực hiện đúng người và những lịch làm việc biết lùi lại đã làm cho cái nóng bớt cô độc.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Khí tượng Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới về nắng nóng và cảnh báo sức khỏe)
Phân tích hiệu quả của cách gọi nắng nóng cực đoan là “nguy cơ thầm lặng”.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 5.
Đọc văn bản sau:
THÀNH PHỐ TRONG NGÀY NÓNG NHẤT
Mười một giờ trưa, bảng điện tử trước bến xe hiện cảnh báo nhiệt độ cao. Dòng chữ chạy chậm, nhưng người qua đường vẫn vội. Một người giao hàng kéo cổ áo che gáy; bác bảo vệ tưới nước lên nền xi măng rồi nhìn hơi nóng bốc lên như khói.
Tại thư viện quận, phòng đọc được mở thành điểm tránh nóng. Những bình nước được đặt ở cửa, rèm phía tây kéo kín, danh sách người già sống một mình trong khu phố được chia cho các tổ dân cư gọi điện kiểm tra. Cô nhân viên thư viện kể rằng sáng nay có người phàn nàn: thư viện là nơi đọc sách, không phải nơi trú nắng. Cô chỉ vào cậu bé đang ngủ trên ghế cạnh bà ngoại và nói: “Một tòa nhà công cộng chỉ thật sự có ích khi nó biết đáp lại hoàn cảnh của con người.”
Buổi chiều, một công trường dừng làm ngoài trời trong khung giờ nguy hiểm. Lịch giao hàng được điều chỉnh, sân trường hủy buổi tập giữa nắng. Những thay đổi ấy gây bất tiện, thậm chí phát sinh chi phí, nhưng chúng cho thấy cảnh báo chỉ có ý nghĩa khi dẫn đến hành động cụ thể.
Nắng nóng cực đoan thường được gọi là nguy cơ thầm lặng vì ảnh hưởng không phải lúc nào cũng nhìn thấy ngay. Khả năng tự làm mát của cơ thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, gió, bức xạ, trang phục và tình trạng sức khỏe. Người cao tuổi, người có bệnh nền, người lao động ngoài trời hoặc sống một mình có thể dễ bị tổn thương hơn.
Đến tối, thành phố vẫn nóng. Nhưng những cánh cửa mở đúng lúc, những cuộc gọi được thực hiện đúng người và những lịch làm việc biết lùi lại đã làm cho cái nóng bớt cô độc.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Tổ chức Khí tượng Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới về nắng nóng và cảnh báo sức khỏe)
Theo anh/chị, việc tạm dừng hoặc điều chỉnh hoạt động trong thời tiết nguy hiểm có phải là biểu hiện của yếu đuối không? Trình bày khoảng 5-7 dòng.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 6.
Hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích ý nghĩa của hệ thống chi tiết “cánh cửa”, “cuộc gọi” và “lịch làm việc biết lùi lại” ở cuối văn bản.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 7.
Viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ bàn về nhận định: trong các tình huống rủi ro công cộng, một xã hội văn minh được đo không chỉ bằng tốc độ phản ứng mà còn bằng việc nó bảo vệ ai trước tiên.
Trả lời: ..............................................................................