Đề luyện thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn nâng cao số 14
Đề luyện thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn nâng cao số 14, chủ đề lãng phí thực phẩm và đạo đức tiêu dùng, gồm phần Đọc hiểu 4,0 điểm và phần Viết 6,0 điểm. Ngữ liệu được biên soạn mới trên cơ sở tham khảo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP); có đáp án và hướng dẫn chấm tham khảo.
Câu 1.
Đọc văn bản sau:
BỮA CƠM CÒN LẠI
Cuối buổi liên hoan, những chiếc bàn dài trông như vừa đi qua một trận mưa thức ăn. Cơm còn nửa bát, rau chỉ gắp một đũa, bánh bị cắn một góc. Nhóm học sinh trực nhật đứng trước ba túi rác đầy mà không ai nói gì.
Hà xin cô phụ trách cho cả lớp mười phút. Em đặt lên bàn một củ cà rốt cong, một quả táo có vết rám và hỏi: “Vì sao chúng ta thường loại bỏ những thứ không đẹp trước khi biết chúng còn dùng được không?” Câu hỏi khiến vài bạn cười, nhưng rồi Hà kể về những buổi sáng mẹ em dậy sớm chuẩn bị hàng, về nước dùng để tưới rau, nhiên liệu để vận chuyển, thời gian của người nấu và tiền của người mua. Một phần thức ăn bị bỏ đi không chỉ là phần thức ăn ấy; nó kéo theo công sức và tài nguyên đã được dùng trong suốt hành trình từ đất đến bàn.
Cả lớp phân loại lại đồ còn nguyên, chia thành các hộp mang về, ghi chú ngày bảo quản; phần không thể dùng được được đưa vào thùng ủ hữu cơ của câu lạc bộ. Buổi liên hoan sau, lớp không bày tất cả món cùng lúc mà bổ sung theo nhu cầu. Những chiếc đĩa nhỏ hơn khiến mọi người lấy vừa đủ và có thể quay lại nếu còn đói.
Không ai tuyên bố rằng từ nay sẽ không còn lãng phí. Điều thay đổi là trước khi bỏ một món ăn, họ bắt đầu đặt thêm một câu hỏi. Đôi khi, trách nhiệm không xuất hiện trong những khẩu hiệu lớn mà trong khoảnh khắc bàn tay chậm lại trước miệng thùng rác.
Các báo cáo quốc tế về lãng phí thực phẩm nhấn mạnh vai trò lớn của khu vực hộ gia đình và dịch vụ ăn uống, đồng thời khuyến nghị đo lường, phòng ngừa và thay đổi thói quen tiêu dùng.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc về lãng phí thực phẩm)
Xác định câu hỏi trung tâm làm thay đổi cách nhìn của cả lớp trong văn bản.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 2.
Đọc văn bản sau:
BỮA CƠM CÒN LẠI
Cuối buổi liên hoan, những chiếc bàn dài trông như vừa đi qua một trận mưa thức ăn. Cơm còn nửa bát, rau chỉ gắp một đũa, bánh bị cắn một góc. Nhóm học sinh trực nhật đứng trước ba túi rác đầy mà không ai nói gì.
Hà xin cô phụ trách cho cả lớp mười phút. Em đặt lên bàn một củ cà rốt cong, một quả táo có vết rám và hỏi: “Vì sao chúng ta thường loại bỏ những thứ không đẹp trước khi biết chúng còn dùng được không?” Câu hỏi khiến vài bạn cười, nhưng rồi Hà kể về những buổi sáng mẹ em dậy sớm chuẩn bị hàng, về nước dùng để tưới rau, nhiên liệu để vận chuyển, thời gian của người nấu và tiền của người mua. Một phần thức ăn bị bỏ đi không chỉ là phần thức ăn ấy; nó kéo theo công sức và tài nguyên đã được dùng trong suốt hành trình từ đất đến bàn.
Cả lớp phân loại lại đồ còn nguyên, chia thành các hộp mang về, ghi chú ngày bảo quản; phần không thể dùng được được đưa vào thùng ủ hữu cơ của câu lạc bộ. Buổi liên hoan sau, lớp không bày tất cả món cùng lúc mà bổ sung theo nhu cầu. Những chiếc đĩa nhỏ hơn khiến mọi người lấy vừa đủ và có thể quay lại nếu còn đói.
Không ai tuyên bố rằng từ nay sẽ không còn lãng phí. Điều thay đổi là trước khi bỏ một món ăn, họ bắt đầu đặt thêm một câu hỏi. Đôi khi, trách nhiệm không xuất hiện trong những khẩu hiệu lớn mà trong khoảnh khắc bàn tay chậm lại trước miệng thùng rác.
Các báo cáo quốc tế về lãng phí thực phẩm nhấn mạnh vai trò lớn của khu vực hộ gia đình và dịch vụ ăn uống, đồng thời khuyến nghị đo lường, phòng ngừa và thay đổi thói quen tiêu dùng.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc về lãng phí thực phẩm)
Liệt kê hai biện pháp cụ thể lớp học đã áp dụng để giảm thức ăn bị bỏ đi.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 3.
Đọc văn bản sau:
BỮA CƠM CÒN LẠI
Cuối buổi liên hoan, những chiếc bàn dài trông như vừa đi qua một trận mưa thức ăn. Cơm còn nửa bát, rau chỉ gắp một đũa, bánh bị cắn một góc. Nhóm học sinh trực nhật đứng trước ba túi rác đầy mà không ai nói gì.
Hà xin cô phụ trách cho cả lớp mười phút. Em đặt lên bàn một củ cà rốt cong, một quả táo có vết rám và hỏi: “Vì sao chúng ta thường loại bỏ những thứ không đẹp trước khi biết chúng còn dùng được không?” Câu hỏi khiến vài bạn cười, nhưng rồi Hà kể về những buổi sáng mẹ em dậy sớm chuẩn bị hàng, về nước dùng để tưới rau, nhiên liệu để vận chuyển, thời gian của người nấu và tiền của người mua. Một phần thức ăn bị bỏ đi không chỉ là phần thức ăn ấy; nó kéo theo công sức và tài nguyên đã được dùng trong suốt hành trình từ đất đến bàn.
Cả lớp phân loại lại đồ còn nguyên, chia thành các hộp mang về, ghi chú ngày bảo quản; phần không thể dùng được được đưa vào thùng ủ hữu cơ của câu lạc bộ. Buổi liên hoan sau, lớp không bày tất cả món cùng lúc mà bổ sung theo nhu cầu. Những chiếc đĩa nhỏ hơn khiến mọi người lấy vừa đủ và có thể quay lại nếu còn đói.
Không ai tuyên bố rằng từ nay sẽ không còn lãng phí. Điều thay đổi là trước khi bỏ một món ăn, họ bắt đầu đặt thêm một câu hỏi. Đôi khi, trách nhiệm không xuất hiện trong những khẩu hiệu lớn mà trong khoảnh khắc bàn tay chậm lại trước miệng thùng rác.
Các báo cáo quốc tế về lãng phí thực phẩm nhấn mạnh vai trò lớn của khu vực hộ gia đình và dịch vụ ăn uống, đồng thời khuyến nghị đo lường, phòng ngừa và thay đổi thói quen tiêu dùng.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc về lãng phí thực phẩm)
Giải thích ý nghĩa của cách diễn đạt “một phần thức ăn bị bỏ đi... kéo theo công sức và tài nguyên”.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 4.
Đọc văn bản sau:
BỮA CƠM CÒN LẠI
Cuối buổi liên hoan, những chiếc bàn dài trông như vừa đi qua một trận mưa thức ăn. Cơm còn nửa bát, rau chỉ gắp một đũa, bánh bị cắn một góc. Nhóm học sinh trực nhật đứng trước ba túi rác đầy mà không ai nói gì.
Hà xin cô phụ trách cho cả lớp mười phút. Em đặt lên bàn một củ cà rốt cong, một quả táo có vết rám và hỏi: “Vì sao chúng ta thường loại bỏ những thứ không đẹp trước khi biết chúng còn dùng được không?” Câu hỏi khiến vài bạn cười, nhưng rồi Hà kể về những buổi sáng mẹ em dậy sớm chuẩn bị hàng, về nước dùng để tưới rau, nhiên liệu để vận chuyển, thời gian của người nấu và tiền của người mua. Một phần thức ăn bị bỏ đi không chỉ là phần thức ăn ấy; nó kéo theo công sức và tài nguyên đã được dùng trong suốt hành trình từ đất đến bàn.
Cả lớp phân loại lại đồ còn nguyên, chia thành các hộp mang về, ghi chú ngày bảo quản; phần không thể dùng được được đưa vào thùng ủ hữu cơ của câu lạc bộ. Buổi liên hoan sau, lớp không bày tất cả món cùng lúc mà bổ sung theo nhu cầu. Những chiếc đĩa nhỏ hơn khiến mọi người lấy vừa đủ và có thể quay lại nếu còn đói.
Không ai tuyên bố rằng từ nay sẽ không còn lãng phí. Điều thay đổi là trước khi bỏ một món ăn, họ bắt đầu đặt thêm một câu hỏi. Đôi khi, trách nhiệm không xuất hiện trong những khẩu hiệu lớn mà trong khoảnh khắc bàn tay chậm lại trước miệng thùng rác.
Các báo cáo quốc tế về lãng phí thực phẩm nhấn mạnh vai trò lớn của khu vực hộ gia đình và dịch vụ ăn uống, đồng thời khuyến nghị đo lường, phòng ngừa và thay đổi thói quen tiêu dùng.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc về lãng phí thực phẩm)
Phân tích vai trò của chi tiết “bàn tay chậm lại trước miệng thùng rác” trong việc thể hiện chủ đề.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 5.
Đọc văn bản sau:
BỮA CƠM CÒN LẠI
Cuối buổi liên hoan, những chiếc bàn dài trông như vừa đi qua một trận mưa thức ăn. Cơm còn nửa bát, rau chỉ gắp một đũa, bánh bị cắn một góc. Nhóm học sinh trực nhật đứng trước ba túi rác đầy mà không ai nói gì.
Hà xin cô phụ trách cho cả lớp mười phút. Em đặt lên bàn một củ cà rốt cong, một quả táo có vết rám và hỏi: “Vì sao chúng ta thường loại bỏ những thứ không đẹp trước khi biết chúng còn dùng được không?” Câu hỏi khiến vài bạn cười, nhưng rồi Hà kể về những buổi sáng mẹ em dậy sớm chuẩn bị hàng, về nước dùng để tưới rau, nhiên liệu để vận chuyển, thời gian của người nấu và tiền của người mua. Một phần thức ăn bị bỏ đi không chỉ là phần thức ăn ấy; nó kéo theo công sức và tài nguyên đã được dùng trong suốt hành trình từ đất đến bàn.
Cả lớp phân loại lại đồ còn nguyên, chia thành các hộp mang về, ghi chú ngày bảo quản; phần không thể dùng được được đưa vào thùng ủ hữu cơ của câu lạc bộ. Buổi liên hoan sau, lớp không bày tất cả món cùng lúc mà bổ sung theo nhu cầu. Những chiếc đĩa nhỏ hơn khiến mọi người lấy vừa đủ và có thể quay lại nếu còn đói.
Không ai tuyên bố rằng từ nay sẽ không còn lãng phí. Điều thay đổi là trước khi bỏ một món ăn, họ bắt đầu đặt thêm một câu hỏi. Đôi khi, trách nhiệm không xuất hiện trong những khẩu hiệu lớn mà trong khoảnh khắc bàn tay chậm lại trước miệng thùng rác.
Các báo cáo quốc tế về lãng phí thực phẩm nhấn mạnh vai trò lớn của khu vực hộ gia đình và dịch vụ ăn uống, đồng thời khuyến nghị đo lường, phòng ngừa và thay đổi thói quen tiêu dùng.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn, tham khảo Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc về lãng phí thực phẩm)
Theo anh/chị, việc giảm lãng phí thực phẩm nên dựa nhiều hơn vào ý thức cá nhân hay vào cách tổ chức của tập thể? Trình bày khoảng 5-7 dòng.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 6.
Viết một đoạn nghị luận khoảng 200 chữ phân tích quá trình chuyển biến nhận thức của tập thể lớp trong văn bản “Bữa cơm còn lại”.
Trả lời: ..............................................................................
Câu 7.
Từ thực tế xã hội tiêu dùng, hãy viết bài văn khoảng 600 chữ bàn về nhận định: tiết kiệm không phải là giữ lại mọi thứ, mà là sử dụng đúng giá trị của chúng.
Trả lời: ..............................................................................